ABD’de müzik teknisyeni Michael Sparks’ın ikinci el dükkanından 2,48 dolara (yaklaşık 121 lira) satın aldığı rulo belge, 1823 basımı nadir bir Bağımsızlık Bildirgesi çıktı. Yıllarca garajda bekledikten sonra bağışlanan tarihi parşömen, düzenlenen açık artırmada tam 477 bin 650 dolara (yaklaşık 24 milyon lira) alıcı buldu.
Nashville kentindeki Music City Thrift Store’a Mart 2006’da uğrayan Sparks, ev eşyaları arasında rulo haline getirilmiş kağıdı fark etti. Şamdan ve tuzluk takımının yanında bu parça için kasada 2,48 dolar ödeyen teknisyen, eserin geçmişini netleştirmek adına aylarca kapsamlı bir araştırma yaptı.
Yalnızca 200 Adet Üretilen Özel Baskı
Yapılan incelemeler, eserin gravür ustası William J. Stone tarafından hazırlanan ve “Stone baskısı” olarak bilinen resmi kopyalardan biri olduğunu kanıtladı. Orijinal 1776 tarihli metnin yıpranması üzerine dönemin Dışişleri Bakanı John Quincy Adams’ın talebiyle bakır levhaya aktarılan belgeden, ABD Kongresi kararıyla 1823 yılında dana derisi parşömen üzerine yalnızca 200 adet basılmıştı.
Tarihçilerin daha önce sadece 35 adedinin izini sürebildiği seride bu parça, günümüze ulaşan 36. kopya olarak kayıtlara geçti. Uzmanlar, mürekkep kalitesi ve muhafaza durumu yüksek olan belgenin piyasa değerinin öngörülenin üzerinde olduğunu açıkladı.
Garaj Duvarından Müzayede Salonuna
Milyonluk belgenin dükkana ulaşma süreci ise Stan Caffy’nin kararıyla başladı. Bir bahçe satışından 10 dolara aldığı parşömeni 10 yıl boyunca garajında asılı tutan Caffy, eşinin garajı temizlemesini istemesiyle belgeyi ikinci el mağazasına bağışladı. Sparks bu nadide parçayı, bağıştan yalnızca iki gün sonra standart reyon fiyatıyla satın aldı.
Kuzey Karolina’nın Burlington kentindeki Raynors’ Historical Collectible Auctions tarafından 125 bin dolar başlangıç fiyatıyla sunulan eser, açık artırmaya telefonla katılan ve ismi açıklanmayan bir koleksiyonere 477 bin 650 dolara satıldı. Bu satış, ABD tarihinde ikinci el mağazalarından elde edilen en yüksek kazançlı keşifler arasına girdi.
