İran’da YouTube üzerinden başörtüsüz konser veren 29 yaşındaki şarkıcı Parastoo Ahmadi ve ekibine verilen 74 kırbaç cezası, temyiz mahkemesi tarafından duruşma yapılmaksızın kesinleşti. Karar, müzik camiasında ve uluslararası insan hakları örgütlerinde büyük yankı uyandırdı.
Aralık 2024’te YouTube kanalından kolsuz kıyafetiyle canlı müzik performansı sergileyen Ahmadi’nin kaydı kısa sürede milyonlarca izlenme topladı. Kadınların kamusal alanda şarkı söylemesini ve saçlarını açmasını yasaklayan İran yargısı, yayının ardından yasal ve kültürel kuralların çiğnendiği gerekçesiyle soruşturma süreci başlattı.
Kum kentindeki mahkeme, haziran ayında Ahmadi ile birlikte orkestra ve yapım ekibindeki sekiz kişiyi kamu ahlakını zedelemekten suçlu buldu. Sanıklara 74’er kırbaç cezasının yanında iki yıl yurt dışına çıkış yasağı ve görsel-işitsel faaliyetlerden men kararı verildi. Avukatlar, temyiz başvurusunun cuma günü duruşmasız reddedildiğini bildirdi.
BBC’ye konuşan avukatlardan biri süreci şu sözlerle aktardı:
“Bize göre konser vermek kesinlikle bir suç teşkil etmiyordu. Mahkeme, para cezası veya daha hafif yaptırımlar seçeneği bulunmasına rağmen bu suçlamalar için verilebilecek en ağır cezalardan birini uyguladı”
“Temyiz Mahkemesi duruşma yapma seçeneği olmasına rağmen bunu tercih etmedi ve kararı aynen onadı. Bu kararın verilmesindeki temel amacın, benzer olayların tekrarlanmasını önlemek ve gözdağı vermek olduğu anlaşılıyor”
Sanat Dünyasından ve Hak Örgütlerinden Tepkiler
Yargı kararına ünlü isimlerden tepki yağdı. Sürgündeki tanınmış şarkıcı Googoosh, Instagram hesabından destek mesajı yayımladı:
“Umarım bu karanlık günler sona erer, kadınlar nasıl yaşayacaklarını ve giyineceklerini seçme özgürlüğünü yeniden kazanır ve değerli vatanımızda sanatsal ifade bir kez daha yeşerir”
Usta müzisyen Hüseyin Alizadeh ise tepkisini açık bir dille paylaştı:
“Parastoo Ahmadi’nin yerine 70 kırbaç yemeye hazırım”
Uluslararası Af Örgütü cezanın zalimane, insanlık dışı ve aşağılayıcı bir uygulama olduğunu belirterek işkence yasağının ihlal edildiğini vurguladı. Ocak 2024’te aktivist Roya Heshmati de benzer bir suçlamayla 74 kırbaç cezasına çarptırılmış, infaz detayları Kürt hakları örgütü Hengaw tarafından duyurulmuştu.
2022 yılında 22 yaşındaki Mahsa Amini’nin ölümünün ardından başlayan kitlesel eylemlerden bu yana İranlı kadınlar zorunlu örtünme kurallarına meydan okumaya devam ediyor. Muhafazakar siyasetçi Golamali Haddad-Adel ise bu ay yaptığı değerlendirmede, bölgesel savaş durumu sebebiyle yetkililerin denetimlere yeterince odaklanamadığını belirtti.
