Frontiers in Animal Science dergisinde yayımlanan kapsamlı bir çalışma, vegan beslenen evcil kedilerde kilo fazlalığı ve ilişkili sağlık sorunlarının klasik et bazlı diyet tüketenlere kıyasla daha az görüldüğünü saptadı. 1.305 kedinin sağlık verilerini inceleyen araştırmacılar, bitkisel beslenmeyle birlikte aşırı kilo ihtimalinin yüzde 34 oranında gerilediğini tespit etti.
İnternet üzerinden yürütülen çalışmada, en az bir sene boyunca et ağırlıklı (%90) veya vegan (%10) beslenen 1.305 kediye dair bakım verenlerce paylaşılan veteriner değerlendirmeleri mercek altına alındı. Veterinerlik verileri günümüzde evcil kedilerin yaklaşık %30 ila %60’ının aşırı kilolu olduğunu gösterirken; obezitenin diyabet, artrit ve idrar yolu rahatsızlıklarına yol açarak yaşam kalitesini düşürdüğü biliniyor.
Kilo Kontrolü ve Sağlık Göstergeleri
Kısırlaştırma durumu, cinsiyet, yaş, hareketlilik düzeyi ve beslenme alışkanlıkları gibi değişkenler hesaba katıldığında ortaya çıkan bu tablonun kesin kanıt sunmadığı, örneklem küçüklüğü nedeniyle istatistiki olarak anlamlı sayılmadığı vurgulandı. Çalışmaya liderlik eden Murdoch University School of Veterinary Medicine Yardımcı Profesörü Andrew Knight konuya ilişkin şunları kaydetti:
Kedilerini vegan diyetlerle besleyen kişiler ayrıca osteoartrit ile diğer kas-iskelet sistemi ve hareket sorunları gibi vücut ağırlığıyla ilişkili rahatsızlıkların daha düşük oranlarda görüldüğünü bildirdi. Ancak vegan beslenen kedilerin sayısının görece az olması, bu sonuçların kesin olarak değerlendirilemeyeceği anlamına geliyor
Ağırlık odaklı kimi sağlık problemlerinin bitkisel beslenen hayvanlarda sıfırlandığına dikkat çeken Knight, beslenme biçimlerine dair şu değerlendirmede bulundu:
İlginç bir şekilde, vegan beslenen kedilerin çoğu ağırlıklı olarak kuru mama tüketiyordu ve gün boyunca mamaya erişebilme olasılıkları daha yüksekti. Bunlar normalde fazla kilolu olma riskinin artmasıyla ilişkilendirilen beslenme biçimleridir. Buna rağmen bu grupta fazla kilolu olma oranlarının daha düşük olduğunu gözlemledik
Olası Metabolik Etkenler
Besin paketleri doğrudan laboratuvar ortamında incelenmese de piyasadaki vegan mamaların daha fazla lif, daha az kalori ya da düşük yağ barındırmasının kilo denetimini kolaylaştırabileceği düşünülüyor. Yağsız kas kütlesi ile metabolizma dengesinde kritik role sahip L-karnitin maddesinin de bu süreci etkileyebileceğini belirten Knight, mevcut tablonun bir başlangıç noktası sunduğunu ifade etti:
Bu araştırmadan vegan diyetlerin kedileri fazla kilolu olmaya karşı kesin olarak koruduğu sonucuna varamayız ancak daha fazla araştırılmaya değer, tutarlı bir örüntü tespit ettik. Bir sonraki ideal adım, kedilerin ne yediğini, enerji alımlarını ve vücut kondisyonlarını doğrudan ölçen, daha geniş kapsamlı ve ileriye dönük bir araştırma olacaktır
Kedi sahiplerinin dikkatli davranması gerektiğinin altını çizen Profesör Knight sözlerini şöyle tamamladı:
Kedi sahipleri, kedilerinin beslenme açısından eksiksiz diyetlerle beslendiğinden her zaman emin olmalı ve tüm temel besin maddelerini sağlayacak şekilde uygun takviyeler içeren ticari vegan mamaları tercih etmelidir
Prof. Andrew Knight’ın Bağlı Olduğu Kurumlar:
School of Veterinary Medicine, College of Environmental and Life Sciences, Murdoch University, Perth, Avustralya
School of Environment and Science, Griffith University, Brisbane, Avustralya
Faculty of Health and Wellbeing, University of Winchester, Winchester, Birleşik Krallık
Sustainable Pet Food Foundation, Londra, Birleşik Krallık
Araştırmanın Bağlantısı: https://www.frontiersin.org/journals/animal-science/articles/10.3389/fanim.2026.1939965/full
