Colorado Eyalet Üniversitesi araştırmacılarının yürüttüğü yeni çalışma, binaların çatılarına yerleştirilen güneş panellerinin altında dünyanın en değerli baharatı safranın başarıyla üretilebileceğini kanıtladı. Yüzde 40 ışık geçiren panellerin sağladığı gölgeli ortam, ürün verimini tam iki katına çıkararak yeşil çatıları karlı bir üretim alanına dönüştürüyor.
Denver’daki CSU Spur kampüsünde gerçekleştirilen denemelerde, panellerin altına kurulan safran parsellerinin gölgesiz alanlara kıyasla iki kat daha fazla çiçek açtığı ve kurutulmuş ürün verdiği belirlendi. Yeşil çatıların süzek ve besin bakımından fakir toprak yapısı ile sert mikroklimalarının bu değerli bitki için uygun şartlar hazırladığı tespit edildi.
Farklı İklimlere Göre Işık Dengesi
CSU araştırmacıları Jennifer Bousselot ve Reece Bailey tarafından yayımlanan raporda, aşırı gölgelemenin ürün kaybına yol açabileceği hatırlatılarak yetiştirme zemininden 1,8 ila 2,4 metre yüksekliğe kurulan ve ışığı yüzde 30 ila 40 oranında geçiren paneller önerildi. Doğu Fas’ta yapılan 24 aylık bir diğer saha çalışmasında ise en yüksek verimin yüzde 30 gölgeleme sağlanan alanlarda kaydedildiği açıklandı.
Hazırlanan ekonomik projeksiyona göre, 46 kilovatlık mevcut bir çatı paneli ve 405 metrekarelik alanda; gramı 35 dolar olan safran, 25 sentlik soğanlar ve 13 bin 470 dolarlık elektrik üretimiyle 5 yıl sonunda yaklaşık 61 bin dolar (yaklaşık 3 milyon lira) net gelir elde edilebiliyor. Ancak başlangıç yılındaki harcamaların kazancı aştığı ve sıfırdan panel kurulum masraflarının bu hesaba dahil edilmediği bildirildi.
Vermont Üniversitesi verileri, sadece 1 gram kurutulmuş ürün için 159 ila 179 çiçeğin elle toplanıp tepeciklerinin tek tek ayrılması gerektiğini ortaya koyuyor. Ekim veya kasım aylarında gerçekleşen hasat, ana tarım sezonunun bitişine denk gelerek küçük üreticilere ek kazanç sunarken, CSU uzmanları tüm bu aşamaların planlı bir yönetim gerektirdiğini vurguluyor.
